Новости города БезФормата.Ru
Вурнары
Главные новости
 
Задать вопрос?

Патт рсем зинчен – й ркен-й ркен

Шăхальте пурăнакан Иван Михайлович Смирновăн ĕçĕсене халăх историйĕн паха тупри вырăнне хурса хакламалла. Унăн тетрачĕсенче упранакан ятсем ахаль хушаматсем мар – чăн-чăн паттăрлăх символĕсем

Çак ĕçе паян тин пуçăнакан çын, паллах, нумай çухатнă: вăрçă «сасси» çулран çул аякка кайса пырать, фронтовиксем шутлă кăна юлчĕç, çапăçу хирĕнче е хыççăн сурансене пула пурнăçран уйрăлнисен тăванĕсенчен те халĕ çакнашкал даннăйсем пухма çук. Иван Михайловичăн чĕре хистевĕ вара юратнă ялĕн, район, çĕршыв историне ăруран ăрăва тăсать.

Тĕрĕссипе, 48 çул каялла тытăннă тĕпчев хăй авăрне çапла «туртса кĕрессе» Иван Михайлович шутлама та пултарайман. Мĕн хавхалантарнă-ха тин кăна институт пĕтернĕ историке; Паллах, паттăрлăх йĕркисем кунсеренех хушăнса пыни. Ăнланнă вăл: çак документаллă материалсем ăна хăйĕн урокĕсене чĕрĕлĕх кĕртме çеç мар, килес ăрусемшĕн те питĕ хаклă пулма тивĕç.

Пĕр кил те хăварман Иван Михайлович, кашнинче документсем, сăн ÿкерчĕксем пуçтарнă, аса илÿсем çырса илнĕ. Шăхаль ялĕнчен акă вырăс-яппун вăрçине пиллĕкĕн, пĕрремĕш тĕнче вăрçине 70-ĕн, граждан вăрçине 41-ĕн хутшăннă.

Уйрăмах Тăван çĕршывăн Аслă вăрçипе çыхăннă архив пуян. Ку ялтан фронта пĕтĕмпе 150 çын тухса кайнă, вĕсенчен, шел те, 66-шĕ юнлă çапăçу хирĕнчех выртса юлнă. Историпе архив материалĕсене тĕпченĕ май Иван Михайлович тепĕр пĕлтерĕшлĕ факта та – «Астăвăма» тата «Асăну кĕнекине» кĕмен 37 ентешĕн ячĕсене – тупса палăртнă.

Пухнă материалсем кĕçех ял клубĕнче йĕркеленĕ паттăрлăх кĕтесĕнче вырăн тупнă. «Граждан вăрçин участникĕсем», «Тăван çĕршывшăн пуçĕсене хунисене ĕмĕрлĕх мухтав», «Вĕсем Тăван çĕршыва хÿтĕленĕ», «Хамăр ял вĕрентекенĕсем» фотостендсемпе, сăн ÿкерчĕксемпе пуян альбомсемпе темиçе çул каялла ку ялти музейра хам та тĕлĕнсе паллашнăччĕ.

– Çак стендсене хатĕрлеме ун чухне «Правда» колхоз председателĕ Николай Павлович Павлов укçа-тенкĕ енчен пысăк пулăшу пачĕ. Ветерансем ун уйрăм тимлĕхĕнчеччĕ. 1985 çулта вăл тăрăшнипех Шăхаль, Çĕньял Нурăс тата Мачамăш ялĕсенче паттăрсене асăнса палăксем лартрĕç. Вăрçа хутшăннисене «Новый путь» хуçалăха ертсе пынă Иван Павлович Павлов, шел, вăл пурнăçран хăвăрт уйрăлчĕ, тата Леонид Самуилович Григорьев та яланах чысра тытатчĕç. Вĕсене тав тума сăмах та çитес çук, – тет ветеран.

Ирсĕр тăшман пирĕн çĕршыв çине тапăннă вăхăтра ача кăна пулнă пулин те çак хаяр вăрçă Иван Михайловичăн пурнăçĕнче те йывăр йĕр хăварнă. Ашшĕ Михаил Степанович ку вăрçăсăр пуçне тĕнче тата граждан вăрçисене те хутшăннă. Вĕсен суранĕсемех ĕнтĕ унăн кун-çулне хăвăрт татнă – 67-рех пурнăçран уйăрнă. Тăватă класс кăна вĕреннĕ пулин те вăл çав тери ăслă пулнă. Вăрçă хыççăн яла, колхоза çĕклессишĕн нумай тăрăшнă.

Аслă пиччĕшне Георгие каялла кĕтсе илеймен. Вăрçăччен вăл Çĕмĕрле районĕнчи Якуртушкăнь, Хĕрлĕ Октябрь шкулĕсенче ĕçленĕ. 1939 çулта çамрăк учителе çара илнĕ. 1941 çулта Тамбоври артиллери училищине вĕренсе пĕтернĕ кăна – тÿрех фронта тухса кайнă. Малтанхи вăхăтра Мускав, Клин, Яхрома, Истра хулисене хÿтĕленĕ. 1942 çулта Калинин фрончĕпе Калинин, Солнечногорск, Неглинная, Ржев, Смоленск хулисене ирĕке кăларассишĕн пынă хаяр çапăçусене, Белоруссинче «Багратион» операцине хутшăннă. 1944 çулта 1-мĕш Прибалтика фрончĕн йышĕпе Латвири Ауце хули çывăхĕнчи çапăçусенче Георгий вилмеллех аманнă. Вăл ку хулари паттăрсен масарĕнче канлĕх тупнă.

Иван Михайлович аслă пиччĕшне ас тумасть те темелле. Анчах тăванлăх туйăмĕ халĕ те шĕл кăварла çунать – Георгие паттăрлăхшăн панă Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ урлă. 1967 çулта аякри республикăран чĕннипе Иван Михайлович мăшăрĕпе, Елена Александровнапа (вăл та нумай çул шкулта ĕçленĕ), пиччĕшĕн вил тăприйĕ çине çитсе килнĕ. Уяв сĕтелĕ хушшинче ăна Совет Союзĕн Геройĕпе – Федор Зинченкопа сăмахлама тÿр килнĕ. 1945 çулта рейхстаг çине шăпах çак легендарлă полковникăн полкĕн салтакĕсем Хĕрлĕ Ялав вырнаçтарнă.

Иван Михайловичăн иккĕмĕш пиччĕшĕ те, Павел Смирнов, пурнăçран ир уйрăлнă. Вăрçă вăхăтĕнче вăл Хусанта çар самолечĕсем кăларакан заводра тăрăшнă. Йывăр чире пула унăн чĕри 21-рех тапма чарăннă.

Виççĕмĕш пиччĕшĕ, Николай Михайлов, хаяр çапăçусене кĕмен пулин те 1944–1946 çулсенче запасри 12-мĕш авиаци полкĕнче тăнă. 1952 çулта çар службинчен таврăнсан Шăхальти çичĕ çул вĕренмелли шкулта учительте, Кÿлхĕрринчи çичĕ çул вĕренмелли шкул тата Кÿкеçри ача çурчĕн директорĕсенче ĕçленĕ. 1961 çулта ăна КПСС Шупашкар райкомĕн иккĕмĕш секретарьне суйланă, 1965 çулта партин Аслă шкулне вĕренсе пĕтерсен икĕ çул Чăваш АССР Министрсен Канашĕн оргинструктор пайĕн заведующийĕ пулнă. Тепĕр икĕ çултан ăна Чăваш АССР Министрсен Канашĕн ĕç ресурсĕсемпе усă курас ĕç управленийĕн ертÿçине лартнă. 1979 çултан пуçласа мĕн пенсие тухичченех Ĕçлев тата социаллă ыйтусен патшалăх комитечĕн председателĕнче тăрăшнă.

Иван Михайлович пекех Николай Михайлович та общество хастарĕ пулнă. Ахальтен мар ĕнтĕ ăна РСФСР патшалăх учрежденийĕсенче ĕçлекенсен профсоюзĕн рескомĕн президиумĕн членне суйланă. Унăн халăх умĕнчи тава тивĕçлĕ ĕçĕсене «Хисеп Палли» орденпа тата нумай медальпе чысланă. Шел, унăн та ĕмĕрĕ вăрăм пулман – 64-рах вилсе кайнă...

Чăннипе, Иван Михайловăн тĕпчев-шырав ĕçĕсенче вун-вун çын шăпи ĕмĕрленнĕ. Историлле фактсемпе тĕрлĕ пухусенче миçе хутчен докладсем туман пулĕ вăл, хăй педагогикăра тăрăшнăран (10 çул Шĕнер Ишекри шкулта историкре, 25 çул Малтикас Ялтăрари шкул директорĕнче вăй хунă) шкул ачисем умĕнче патриотика тематикипе нумай тухса калаçнă. Шел, Турри ăна хăйĕн ачисене паман.

– Ял историне тĕпченĕ манăн ĕçсем атте-пиччесемшĕн хăйне евĕрлĕ палăк вырăнне пулччăр, – тет Иван Михайлович, шалти çарсен капитанĕ.

Вĕсен тата вун-вун вăрçă паттăрĕн ячĕсене Шăхальти чĕрĕ палăк та – нумай çул каялла ачасемпе вĕрентекенсем клуб çывăхĕнче лартса хăварнă Çĕнтерÿ паркĕ те – упрать...

Кăçал Аслă Çĕнтерÿ тунăранпа 67 çул çитнине паллă тăватпăр. Шăхальте мухтав сăмахĕсене Алексей Павлович Павлов кăна илтĕ – вăрçă участникĕсенчен чĕрри ялта вăл çеç тăрса юлнă.

С.ЧИКМЯКОВА.


Редакция Вурнарской районной газеты «Путь победы»
Установившаяся в республике сухая и жаркая погода способствует возникновению возгораний в лесах, лесопосадках и других чрезвычайных ситуаций.
22.08.2017 Chuvash.Org
Две революции 1917 года: что они принесли народам Среднего Поволжья — освобождение или закрепощение? - Chuvash.OrgСегодня на заседание Исторического клуба собрались разные люди и с различными политическими взглядами.
21.08.2017 Chuvash.Org
В Чувашской Республике на 1 июля текущего года общая задолженность управляющих компаний перед ресурсоснабжающими организациями за поставленные коммунальные ресурсы составила 1,21 миллиард рублей.
17.08.2017 Chuvash.Org
Эксперты ОНФ обсудили итоги мониторинга работы районных поликлиник Чувашии - ОНФ в ЧувашииНа площадке Общероссийского народного фронта в Чувашской Республике состоялось экспертное совещание, в ходе которого обсуждались результаты выездных проверок центральных районных больниц республики.
14.08.2017 ОНФ в Чувашии
Эксперты ОНФ в Чувашии обсудили вопросы развития дополнительного образования детей в регионе - ОНФ в ЧувашииНа площадке Общероссийского народного фронта в Чувашской Республике в рамках реализации проекта «Равные возможности – детям» состоялось экспертное совещание, посвященное проблемам дополнительного образования в регионе.
11.08.2017 ОНФ в Чувашии
На железнодорожном вокзале Чебоксар Сегодня отметить 55-лет со дня первого полета в космос летчика-космонавта СССР, дважды Героя Советского Союза Андрияна Николаева в Чувашию прибыли летчики-космонавты,
11.08.2017 Chuvash.Org
Активисты ОНФ в Чувашии провели экологический рейд в Новочебоксарске - ОНФ в ЧувашииПредставители Общероссийского народного фронта в Чувашской Республике продолжают реализацию проекта ОНФ «Генеральная уборка» в регионе.
09.08.2017 ОНФ в Чувашии
Две революции 1917 года: что они принесли народам Среднего Поволжья — освобождение или закрепощение? - Chuvash.OrgСегодня на заседание Исторического клуба собрались разные люди и с различными политическими взглядами.
21.08.2017 Chuvash.Org
17 августа Глава Чувашии Михаил Игнатьев обсудил с участниками Координационного совещания по обеспечению правопорядка в Чувашской Республике тему задолженности управляющих компаний перед ресурсоснабжающими организациями.
17.08.2017 Президент Чувашской Республики
Эксперты ОНФ обсудили итоги мониторинга работы районных поликлиник Чувашии - ОНФ в ЧувашииНа площадке Общероссийского народного фронта в Чувашской Республике состоялось экспертное совещание, в ходе которого обсуждались результаты выездных проверок центральных районных больниц республики.
14.08.2017 ОНФ в Чувашии
JPG Файл - МВД Чувашской РеспубликиЗа сутки в полицию поступило восемь обращений от обманутых мошенниками граждан.
22.08.2017 МВД Чувашской Республики
Из сводки МЧС - МЧС Чувашской РеспубликиВ понедельник, около 16:30, на пруду в городе Канаш при несоблюдении мер безопасности во время купания в состоянии алкогольного опьянения утонул местный житель 1978 года рождения.
22.08.2017 МЧС Чувашской Республики
Участница «Битвы экстрасенсов» приехала на расследование в Канаш - Pg21.ru Pro Город"Подслушано Канаш" Появились подробности ее приезда В Чувашии приехала участница популярного шоу «Битва экстрасенсов».
22.08.2017 Pg21.ru Pro Город
В Чебоксарском районе задержаны дилеры с крупной партией синтетических наркотиков - Газета Таван Ен
В Чебоксарском районе задержаны дилеры с крупной партией синтетических наркотиков
На посту ДПС рядом с селом Хыркасы в минувшую пятницу задержана машина, в которой обнаружена крупная партия синтетических наркотиков — свыше 6,5 кг.
Газета Таван Ен
razvod_foto3.jpg - Развод и дети:  Спроси юриста - Газета Грани
Развод и дети
Что происходит с детьми при разводе? Какими правами наделяет их закон? Какие обязанности по отношению к своим детям несут родители при разводе и после него?
Газета Грани
В Чебоксарском районе произошел наезд на пешехода - Газета Таван Ен
В Чебоксарском районе произошел наезд на пешехода
Вчера в 20.30 на 656 км автодороги «Москва-Уфа» произошел наезд на пешехода.
Газета Таван Ен
На Творческом бульваре - Газета Чебоксарские новостиВ День рождения Чебоксар центральные улицы вновь превратились в большую красочную сцену, где таланты и возможности демонстрировали танцевальные, вокальные, инструментальные и спортивные коллективы города,
22.08.2017 Газета Чебоксарские новости
В музее «Бичурин и современность» обновят зал к 240-летию со дня рождения великого востоковеда - Газета Таван ЕнВ музее «Бичурин и современность» в п. Кугеси (Чебоксарский район Чувашии) продолжают готовиться к 240-летию со дня рождения ученого Никиты Бичурина.
22.08.2017 Газета Таван Ен
Учреждения культуры города Чебоксары  приняли участие в Арт-проекте «Творческий  бульвар» - Tvorite.RuАрт-проект  «Творческий бульвар» объединил учреждения культуры города Чебоксары на творческой площадке под названием «Я люблю искусство!».
22.08.2017 Tvorite.Ru
Танцевальная группа «Сияние» выступает на инклюзивном фестивале «Алтын Майдан» в Крыму - Газета Таван Ен
Танцевальная группа «Сияние» выступает на инклюзивном фестивале «Алтын Майдан» в Крыму
Танцевальная группа «Сияние» из Тренькаинской школы (Чебоксарский район Чувашии) в составе 25 человек разного возраста выступает на Международном инклюзивном фестивале-конкурсе «Алтын Майдан» в с.
Газета Таван Ен
- “Этот город самый лучший город на Земле” — московская группа Браво поздравила чебоксарцев с днем города:  День города Чебоксары-2017 - Газета Грани
“Этот город самый лучший город на Земле” — московская группа Браво поздравила чебоксарцев с днем города
Каждый год на День города в Чебоксарах выступает популярный российский исполнитель или группа.
Газета Грани
Кино по заявкам - Газета Чебоксарские новости
Кино по заявкам
Какие фильмы увидят чебоксарские зрители в рамках Всероссийской акции «Ночь кино»?
Газета Чебоксарские новости
Вместе со звездой - Газета Чебоксарские новостиДень города начался с массовой зарядки. Фото cap.ru Акция «Зарядка со звездой» прошла традиционно на Красной площади.
22.08.2017 Газета Чебоксарские новости
Неравнодушные люди - Газета Чебоксарские новостиКонкурс «Общественное признание» прошел в Чебоксарах уже в девятый раз и за это время успел записать в свою золотую копилку свыше 700 имен победителей и лауреатов.
22.08.2017 Газета Чебоксарские новости
Для будущих чемпионов - Газета Чебоксарские новостиОдиннадцатилетней Аиде нравится играть в баскетбол. На глазах у многочисленной публики девочка ловко забросила мяч в подвешенную корзину.
22.08.2017 Газета Чебоксарские новости
Среди своих - Газета Чебоксарские новости
Среди своих
Землячества районов Чувашии разыграли «Кубок дружбы», по традиции организуемый в рамках празднования Дня города.
Газета Чебоксарские новости
Мария Ласицкене. - Газета Грани
Выиграли медали меньшим числом
В Лондоне завершился чемпионат мира по легкой атлетике. На главных соревнованиях сезона королевы спорта выступили девятнадцать легкоатлетов России, получивших допуск на этот турнир.
Газета Грани
Итоги парада и Дня Города проанализировали на планерке в Управлении ЖКХ г.Чебоксары - Администрация г. ЧебоксарыОригинал C ловами благодарности за отлично выполненное задание по организации парада городской техники в условиях жесткого временного цейтнота началось сегодня, 22 августа, совещание в Управлении ЖКХ, энергетики,
22.08.2017 Администрация г. Чебоксары
В чебоксарских детских садах проходит День российского триколора - Администрация г. ЧебоксарыОригинал Сегодня вся страна празднует День Государственного флага Российской Федерации.
22.08.2017 Администрация г. Чебоксары
В Новочебоксарске отметили День Государственного флага - Чебоксары.руВ Новочебоксарске отметили День Государственного флага Ежегодно 22 августа в России отмечается День Государственного флага,
22.08.2017 Чебоксары.ру
22 августа – большой августовский форум педагогов Чувашии - Министерство образованияОригинал 22 августа в 10:00 в столице Чувашии – Чебоксарах начнет свою работу Республиканская конференция работников образования.
22.08.2017 Министерство образования
Вечером 21 августа 2017 года в правоохранительные органы города Канаша от местной жительницы поступило сообщение о безвестном исчезновении ее 38-летнего сына, который  около 14 часов ушел из дома, сказав,
22.08.2017 Следственное управление